Rotary vs Orbital Polisaj Makinası
Rotary vs Orbital Polisaj Makinası

Rotary vs Orbital Polisaj Makinası

Evet, herkesin aklına takılan o malum soruya geldik. Pasta cila nedir, ne işe yarar, nasıl yapılır konularında yazılar yayınladık. Şimdi sıra geldi polisaj makinası seçimi nasıl yapılmalı, Orbital mi daha iyi yoksa Rotary mi konularına.

Polisaj Makinasının Tarihçesi

Öncesinde bu kadar hızla ilerleyen teknoloji, araç uygulama sistemleri için nasıl gelişti buna bir bakmak lazım.

1980’li yıllardan yakın zamana kadar el ile araç parlatma işlemleri yaparken sektörü de zamana ayak uyduracak hızla hazırlamaya başladı. Detailing uygulamalarında Amerika, Almanya, Japonya gibi otomotiv devi ülkelerde belirgin bir ihityaç haline gelmeye başladı. Tabiki bu ihtiyacın ana sebeplerinden biri de boya sektöründeki yeni gelişmelerdi.

Boya ve vernik sistemleri ile birlikte bakım işlemleri de el ile uygulamadan bir üst sınıfa çıkma zarureti gösterdi. İlk başlarda uygulanan çözümler çok zahmetli hallere gelirken özellikle boya zımparalama sistemlerinin ilerlemesine paralel gelişme göstermeye çalıştı. Ancak bu zımparalama sistemleri boyalı yüzeylerde aynı gelişim etkisini gösteremedi.

Tekrar eski sistemlere mi dönüyoruz derken, Alman firması Flex bir çalışma yaparak bir taşlama makinası icat etti. Ancak bu makina sadece boya öncesi aşamada kullanıma uygundu.

Bu buluşu takiben Alman Bosch markası daha büyük ebatta, günümüzdeki polisaj makinası küresel ebatlarında geliştirdi. Ancak hala sektör ihtiyaçlarına cevap verebilir niteliklere ulaşılmış değildi.

Takvimlerde yıl 1978 iken Japon markası Makita tek kademeli bir parlatma makinası üretti. Ancak ayarsız ve sabit devirli olması pazar için yeterli değildi.

Aynı mantıkla tek kademeli üstten baskılı bir polisaj makinası tasarladılar. Bu sefer sahada tekrar Almanlar vardı. Üsten baskılı tek tip polisaj imkanı tanıyan, Alman üretimi Einhell polisaj makinası ile hayatımızda artık hiç bir şey eskisi olmayacağı belli olmaya başlamıştı. Hala bu makinaları pazarda bulmak çok kolay, çünkü o kadar fazla üretildi ki herkes bu tip makinaları kullanmaya alıştı.

Çok geçmeden başka markalar da ataklar yaptı. Yeni markaların geliştirdiği teknolojiler sonunda günümüzdeki son haline gelen Rotary polisaj makinası diye geçen makinalar üretilmeye başlandı. 1987’de ilk adımı Alman Flex markası atarak devir ayarlı Bosch tipi polisaj makinalarını üretmeye başladı. Arkasından diğer markalar farklı devirli ve kademeli türlerde üretime başladı. Sektör aradığı hıza sonunda ulaşmıştı.

Netfer araç pasta çizik giderici cila boya koruma
Netfer pasta cila ürünleri el ile ve polisaj makinası ile kullanıma uygundur.

Rotary Polisaj Makinası Nedir?

Tek yöne ve farklı devrilerde üretilen bu polisaj makinaları yaklaşık son 30 yıldır hayatımızda. Bu makinalar, farklı modeller ve özelliklerde üretilen ve artık dünyanın her yerinde bulunması kolay polisaj makinası ekipmanlarıydı.

Polisaj makinası denilince akla en çok gelen model görselleri hep aynı olmaktadır. Bir polisaj keçesi veya bir sünger takılmış, üstten kontrol kolu olan taşlama makinesinin daha estetik hali diyebiliriz. Bu gelişim boya öncesi ve sonrası için büyük bir buluş olmuş, zımpara ve zımparalama sistemleri de hızlı gelişim göstermiştir.

Rotary polisaj makinası, çalışma prensibi olarak tek yön dönüş ile çalışan devir sayısına göre kademeleri olan, görece basit bir mekanizmadır. Ağırlığının 3 ila 5,5 kg arasında değişkenlik göstermesi, uygulama yapan uzman açısından başta gelen handikaplardan biridir.

Orbital Polisaj Makinası Nedir?

Rotary polisaj makinasının tarihçesinden kısaca bahsettikten sonra günümüzde, hayatımızı daha da kolaylaştıran yeni bir sistem olan Orbital polisaj makinalarına geçebiliriz.

Bunca yıldır kurulmuş olan düzen ne oldu da yine bir evrim geçirme gereksinimi duydu? Nedir bu Orbital dediğinizi duyar gibiyiz.

Orbital makineler tek yöne dönüşün aksine kendi ekseni içerisinde bir salınım yaparak yüzeye temas ediş sayısını arttırırken aynı zamanda yüzdeyki her alana gerekli dağılımı tam olarak yapabiliyor. 1,9 ila 2,5 kg ağırlıkları ile de kullanıcı dostudur. Artılar ve eskilere geçmeden önce biraz da Orbital sistem nedir, bu konuya açıklık getirelim.

Yukarıda bahettiğimiz gibi zımparalama sistemleri gelişim gösterince yüzey tesviyeleme şekli rotary gibi olması yüzeyde bozulma sorunlarını da beraberinde getirdi. Düzgün hazırlanmamış bir zemin kötü bir boya işçiliğine sebep olacaktı ve nitekim oldu da.

Zımparalama sistemleri ve firmaları yeni bir yöntem bulmuştu. Merkez kaç sistemini kullanarak, aynı el ile zımparalama yapmaya benzeyen Orbital sistemi geliştirildi. Önceleri elektrikli olan bu zımparalama sistemleri daha sonraları pnömatik sistem olan havalı sistemlere geçiş yapmaya başladı. Artık her iki sistemi de ihtiyaç şekline göre pazarda bulma şansımız var.

Rotary Ve Orbital Çalışma Prensibi

Gelelim Orbital ile geleneksel Rotary tipi polisaj makinaların çalışma prensibine…

Orbital ve Rotary polisaj makinası dönüş eksenleri
Orbital ve Rotary polisaj makinası dönüş eksenleri.

Orbital Mi Yoksa Rotary Mi?

Sorunun cevabı aslında çok basit. İhtiyacınıza ve kullanım şekline göre her ikisi de gerekli diyebiliriz.

Ülkemize ithal olarak geldiği için ekipman olarak dünyadan çok geride başladık bu yarışa ancak günümüzde artık bu açık kapanmaya başladı. Yerli üretim yardımcı ekipmanlarının hatta yerli pasta ve cilalarımızın üretimi ile biz de devler liginde yer almaya başladık.

Tıpkı yerli pasta cila üretici olan Netfer Kimya gibi, ülkemizde otomotiv boya teknolojileri kapsamında; boya, vernik, astar, macun, zımpara, yün keçe, uygulama süngeri gibi çeşitli yardımcı malzeme ve ekipmanlar kapsamında çok sayıda yerli üretici firmalarımız bulunmaktadır. Bu değerli firmalarımızın hemen hepsi ürettiği ürünleri yurtdışına ihraç etmekte ve ülke ekonomimize büyük katkılarda bulunmaktadır.

Polisaj makinaları içinde en çok ekipmana sahip ürünler tabi ki geleneksel polisaj makinası olan Rotary’de var. Standart sayılan tüm ürünler hep bu makinalar üzerine yapılmıştı.

Ancak Orbital makinaların artıları ve araç üreticilerinin boya ve vernik sistemlerinde değişikliğe gitmeleri, Rotary makinaların kullanım şekil ve alanlarını kısıtlamaya başladı. Daha önceki araç yüzeylerinin daha sağlam bir boya ve vernikli yüzeye sahip olması Rotary makinaların risk ortalamasını düşük seviyelerde tutuyordu.

Ancak yeni boya sistemleri daha zayıf bir tutunmadan dolayı zeminde direnci az olan boyayı yakma, matlaştırma hatta zemini bozma gibi istenmeyen durumları da beraberinde getirmeye başladı. Özellikle yüzeyleri tanımayan kullanıcılar için Rotary makinalar, riskli bir makina türü olarak son zamanlarda sorgulanır bile oldu. Üreticiler de bu açığı görüp, detaylı risk analizleri sonrası Orbital sistemleri kullanarak bu problemi aşmayı ve sektörü daha ileri taşımayı hedefliyorlar.

Dual Action yani diğer tabiri ile D.A. sistemleri Orbital bir sitem tipidir. Çalışma mantığı aynı gözükse de yüzeydeki salınımı farklıdır.

Yukarıdaki bahsettiğimiz dönüş şekillerinde de göreceğiniz gibi D.A. yani Dual Action ile Orbital benzerdir ancak tamamen aynısı değildir. Orbital, çoklu eksenler oluşturarak dönerken Dual Action, Orbital sistemler gibi hem çoklu eksen hem de kendi ekseninde çalışarak sürtünme kat sayısı olarak daha fazla alana yayılabilir. Rotary ise aynı eksen etrafında dönerek yayılımsız makine yüzeyi hangi noktalara baskı yaparsa o bölgeye sürtünme sağlar.

Orbital ve Rotary polisaj makinası çalışma prensipleri
Orbital ve Rotary polisaj makinası çalışma prensipleri.

Rotary Mi Orbital Mi, Hangisi Daha İyidir?

Az önce bahsettiğimiz gibi bu sorunun cevabı kullanıcıdan kullanıcıya değişir. Risk seviyesi daha düşük olduğu için yeni kullanıcıları daha az riskle kucaklayan D.A. Orbital sistemleri tercih etmeleri faydalı olacaktır. İmkan dahilinde bu iki tip sistemi de elinizin altında bulundurmanızı ve araç yüzey durumuna göre her iki makina türüyle de çalışmanızı tavsiye ederiz.

Rotary Polisaj Makinasının Artıları Nelerdir?

  • Rotary makinaların hemen hemen hepsi aynı çalışma prensibi ve kullanım mantığı ile çalıştığı için piyasada kendi içlerinde devir, kademe, soğutma sistemi ve yetkili servis, parça bulunabilirliği gibi kriterlere göre değerlendirilir.
  • Piyasadaki keçe, sünger, taban gibi tüm yardımcı ekipmanlar bu makinaların çalışma prensibine göre üretilmiştir.
  • Rotary polisaj makinelerinde yüzey ısınması daha hızlı olduğu için metalik vernik ve boya sistemlerinde çizik alımı için yüzeyin ısınma süresi daha kısadır.
  • Dikkatli bir polisaj uygulama ustası boyayı yakmadan, verniğe zarar vermeden işlem yapabilir.

Rotary Polisaj Makinasının Eksileri Nelerdir?

  • Isınan yüzeyi tek eksen dönüşten dolayı kullanılan keçe ve sünger soğutma yapamaz. Bozuk bir yüzey ya da aşırı ısınan bir zeminde agresifleşerek boyayı yakabilir veya matlaştırabilir.
  • Kullanılan pasta özellikleri de göz önünde bulundurularak bakıldığında hologram yani harelenme oluşumunun temizliği daha zordur.
  • Kullanılan çizik giderici pastayı yüzeye yaymadan dönüş tipinden dolayı çevreye yayılma yapabilir.
  • Yüksek çalışma sesi dolayısıyla bir süre sonra rahatsız edici hale gelebilir.
  • İçinde bulunan motor gücüne göre artan ağırlığı ile kullanım süresi içerisinde kullanıcıyı daha çok yoran bir efor oluşmasını sağlar.
  • Zemine oturmayan taban yalpalama veya yüzeyde atlama yaparak zeminde orantısız pasta cila dağılımı yapar.

D.A. Orbital Polisaj Makinasının Artıları Nelerdir?

  • Çoklu eksen dönüş manevraları sayesinde pasta çizik gidericinin çevreye sıçratılmadan, uygulama alanına çok daha efektif yayılmasını sağlar.
  • Yüzeydeki ısınmayı en aza indirerek, yakma, matlaştırma gibi durumların yaşanmasına sebebiyet vermez. Orbital dönüş sayesinde sürtünme ısısı yüzeyde eşit olarak dengeli bir biçimde dağıtılır.
  • Hologram oluşumu yapmaz veya Rotary makinaya göre çok düşük seviyelerde hologram oluşumuna neden olur. Oluşan hologramın dağıtılması için fazladan efore gerek bırakmaz.
  • Yüksek devirde kullanıldığında bile yeni nesil sistem Orbital makinaların daha düşük desibelde çalışma sesi vardır.
  • Kullanıcıyı yormayan ergonomik yapısı ve hafifliği ile kullanım kolaylığı sağlar.
  • Yüzeyde baskı gerektirmeden ve uygulama tabanı yüzeyde yalpalama veya atlama yapmadan çizik giderici pasta ya da cilanın zemine eşit dağıtılmasını sağlar.

D.A. Orbital Polisaj Makinalarının Eksileri Nelerdir?

  • Sektörde yeni bir sistem olmasından dolayı yardımcı ekipman çeşitliliği Rotary polisaj makinası kadar zengin değildir.
  • Kullanılan sistem kendi içinde üretici firma farklarından dolayı yedek parça ve yetkili servis imkanı yaygın değildir.
  • Uygulama taban ölçüleri sabit olmasından ya da salınım ölçüsü dolayısıyla sabit olması kullanım çeşitliliğini kısıtlamaktadır. (15 mm – 17 mm salınım ve Rupes LHS 15-21 mm gibi)

Gördüğünüz gibi sektörel olarak yeniliklerin ardı arkası kesilmeden makinalar gelişmeye devam etmektedir. Geleceğin Orbital sistemlerinin gelişimine aynen Rotary polisaj makinalarının gelişimi gibi hızla evrildiğine şahit olacağız.

Tüm bu sistemleri araştırma konusu yapan oto bakım sevenlerin ve polisaj uzmanlarının bu iki sistemi de deneyip kendisine en uygun metod ile işlem yapması en doğru karar olacaktır.

Sektöre Özel Farklı Polisaj Makinası Türleri

Kullanım alanı ve kullanılan sektörün ihtiyacına özel; boyutuna, işlevine ve kullanılan enerji kaynağına göre farklılaşan çok sayıda polisaj makinası çeşitleri bulunmaktadır.

Piyasada kullanımı en yaygın olan tür elektrikli disk polisaj makinası olsa da, şarjlı veya kompresör ile çalışan türleri de mevcuttur. Kullanım amacına göre çizik giderme, parlatma veya zımparalama amacıyla da çeşitlenen polisaj makinası modelleri bulunmaktadır.

Küçük pasta cila polisaj makinası
Dar alanlar için mini polisaj makinası kullanımı işlemin daha verimli yapılmasını sağlar.

Uygulama yapılacak yüzeyin düz veya girintili, geniş veya dar olmasına göre boyutu değişiklik gösteren polisaj makinaları da bulunmaktadır. Örneğin araçların dar alanlarında veya motosiklet pasta cila işlemlerinde kullanılmak üzere pilli diş fırçası boyutlarında mini polisaj makinaları olduğu gibi, tekne gibi uygulama alanı çok geniş yüzeylere sahip araçlarda kullanılmak üzere normal makina boyutlarından daha büyük olan makinalar da bulunmaktadır.

Netfer yerli ve milli pasta cila
Türkiye’nin pasta cila markası Netfer ürünleri, %100 yerli üretimdir.

Netfer Kimya olarak geliştirdiğimiz ve üretimini yaptığımız tüm pasta ve cila kimyasalları, Rotary ve Orbital polisaj makinası ile kullanıma uygun olduğu gibi, el ile kullanıma da uygundur. Silikon ve dolgu malzemesi içermeyen aşındırıcı Netfer pastaları 1000 kum kalın, 2000 kum orta ve 3000 kum ince pasta olmak üzere otomotiv grubunda toplam 3 çeşittir.

Türkiye’nin pasta cila markası “Netfer ürünleriyle pasta cila nasıl yapılır” başlıklı yazımızı mutlaka okumanızı tavsiye ederiz.

Netfer Pasta Cila Ürünleri